Schapindeling supermarkt: zo maakt u een planogram dat werkt

Lege schappen bij de snellopers, volle schappen bij producten die nauwelijks verkopen, en vulteams die klanten in de weg staan. Herkenbaar? Dan klopt de schapindeling van uw supermarkt niet met hoe er wordt gekocht en aangevuld.

Een planogram brengt daar orde in. In dit artikel leest u hoe u schapruimte per categorie verdeelt, waar u welk product plaatst en hoe uw stellingen het planogram flexibel houden.

17 nov 2026
Winkelinrichting voor supermarkten met winkelstellingen en presentatiesystemen

Bij Vika Winkelinrichtingen creëren we inspirerende en functionele interieurs die perfect aansluiten bij uw merk en doelgroep. Van winkelinrichting tot complete interieurbouw, wij vertalen uw visie naar een doordacht en duurzaam totaalconcept.

Dankzij ons vakmanschap, eigen productie en jarenlange ervaring realiseren we maatwerkoplossingen die sfeer, beleving en resultaat samenbrengen. Uw ruimte, onze passie.

Vika staat voor Veelzijdig, Innovatief, Klantgericht en Authentiek.

Vika werknemer Ronald vrijstaand

Wat is een planogram?

Een planogram is een schematische tekening van een schap waarop per legbord staat welk product waar ligt, hoeveel facings het krijgt en op welke hoogte. Supermarkten gebruiken het om schapruimte bewust te verdelen over categorieën, klanten snel te laten vinden wat ze zoeken en het aanvullen voorspelbaar te maken.

Een goed planogram is geen tekenoefening. Het is de vertaling van uw verkoopcijfers naar meters schap. Hieronder leest u hoe u er een maakt dat werkt op de winkelvloer, ook op drukke dagen.

Waarom loont een planogram?

Zonder planogram groeit een schap vanzelf scheef. Een product dat ooit tijdelijk extra ruimte kreeg, houdt die ruimte. Een snellopend artikel staat met twee facings en is elke middag uitverkocht. Een planogram maakt die keuzes zichtbaar en bespreekbaar.

  • Minder lege schappen. Ruimte volgt de verkoop, dus snellopers houden het tot het volgende aanvulmoment vol.
  • Sneller aanvullen. Medewerkers weten precies waar een product hoort en hoeveel erin past.
  • Een rustig schapbeeld. Klanten vinden sneller wat ze zoeken en zien meer van het assortiment.
  • Gelijke vestigingen. Heeft u meerdere winkels, dan geeft hetzelfde planogram overal hetzelfde beeld.

Hoe verdeelt u de schapruimte per categorie?

Begin bij de cijfers, niet bij het schap. Zet per categorie de omzet, de marge en het aantal verkochte stuks per week naast elkaar. Daarna verdeelt u de meters.

Een veelgebruikte vuistregel is dat het aandeel schapruimte ongeveer gelijk loopt met het aandeel in de verkoop. Wijk daar bewust van af als dat nodig is: een categorie die klanten naar uw winkel trekt, verdient soms meer ruimte dan de cijfers zeggen. Andersom hoeft een product met lage rotatie niet de volle breedte van een legbord.

Reken per product ook uit hoeveel er minimaal in het schap moet liggen om de tijd tussen twee aanvulmomenten te overbruggen. Dat bepaalt het aantal facings en de schapdiepte.

Waar plaatst u welk product in het schap?

De hoogte van een product in het schap bepaalt hoe vaak het wordt gezien. In de praktijk werkt deze verdeling:

Zone Hoogte Wat er goed staat
Strekzone Bovenste legborden Lichte producten, aanvullende varianten, voorraad in het zicht
Ooghoogte Ongeveer 120 tot 160 centimeter Producten met hoge marge en artikelen die u wilt laten opvallen
Grijphoogte Net onder ooghoogte Bekende merken en snellopers die klanten toch zoeken
Bukzone Onderste legborden Zware en grote verpakkingen, grootverpakkingen

Deel het schap daarnaast in blokken. Verticaal blokken, met één merk of productgroep van boven naar beneden, maakt het schap overzichtelijk voor wie op merk zoekt. Horizontaal blokken werkt beter voor wie op soort zoekt. Kies per categorie wat past bij hoe uw klant kiest.

Hoe houdt u rekening met aanvullen tijdens openingstijd?

Een planogram dat er op papier goed uitziet maar waarbij vulteams elkaar dagelijks in de weg lopen, kost op de lange termijn meer dan het oplevert. Neem daarom drie dingen mee:

  • Gangpadbreedte tijdens aanvulmomenten. Een rolcontainer en een klant met een winkelwagen moeten elkaar kunnen passeren.
  • Een vaste plek voor rolcontainers en aanvulmateriaal. Dat wordt in een eerste ontwerp vaak vergeten, terwijl het elke dag nodig is.
  • Schappen die zichzelf netjes houden. Met vakverdelers op het legbord blijven producten rechtop in hun eigen vak staan. Samen met een prijsstrip per vak gaat bijvullen sneller.

Let extra op rond de vershoek. Dat is vaak een van de drukste zones van de winkel, waar klanten en aanvullers elkaar dagelijks tegenkomen.

Welke stellingen maken een planogram flexibel?

Een planogram verandert. Nieuwe producten, seizoenen en acties vragen telkens om een andere indeling. Dat lukt alleen als uw stellingen meebewegen.

Met Tego-stellingen verstelt u legborden zonder gereedschap in de staander. Haken, manden, vakverdelers en achterwanden klikken op hetzelfde systeem. Een nieuw planogram doorvoeren betekent dan omhangen, niet ombouwen. Ook modulaire eindkoppen helpen: daarmee deelt u een stelling opnieuw in zonder de hele constructie te vervangen.

Kies daarnaast per productgroep het juiste type. Een wandstelling presenteert aan één kant, een gondola aan twee kanten en staat vrij in de winkel. Bekijk de mogelijkheden bij onze winkelstellingen voor supermarkten en speciaalzaken. Let bij zware producten op het draagvermogen en bij brede verpakkingen op de schapdiepte.

Hoe sluit het schapplan aan op de looproute?

Een planogram regelt de indeling per schap. De looproute bepaalt welke schappen een klant überhaupt ziet. Ze horen bij elkaar.

In een supermarkt staan versgroepen vaak aan de buitenrand en de droge kruidenierswaren in het midden. Brede hoofdpaden zorgen voor doorstroming. Producten waarvoor de klant sowieso komt, plaatst u verder van de entree, zodat hij onderweg langs de rest loopt. Meer daarover leest u in ons artikel over winkelrouting en omzet.

Wat zet u op de kop van de stelling?

De kopse kant van een gondola, de eindkop, is een van de best geziene plekken in de supermarkt. Klanten lopen er recht op af of draaien er langs. Gebruik die plek voor acties, seizoensproducten en combinaties, en wissel de inhoud regelmatig. Neem eindkoppen wel op in het planogram, anders worden ze een verzamelplek voor restpartijen.

Hoe test u een nieuw planogram?

Voer het eerst door op één stelling of in één vestiging. Laat de vulploeg een paar dagen meedraaien en vraag wat er schuurt: past de doos in het vak, is het schap op tijd vol, vinden klanten het product? Pas daarna rolt u het verder uit.

Hoe vaak past u het planogram aan?

In elk geval bij een assortimentswijziging, bij de seizoenswissel en na een grote actie. Kijk daarnaast een paar keer per jaar naar de cijfers per schapmeter. Een categorie die structureel achterblijft, krijgt misschien te veel ruimte of staat op de verkeerde plek.

Verander bij voorkeur één ding tegelijk en meet het effect een paar weken. Zo weet u wat een aanpassing oplevert.

Van schapplan naar winkelvloer

Een planogram staat of valt bij de stellingen eronder. Wandstellingen, gondola’s en kassameubels in een supermarkt gaan jarenlang mee bij intensief dagelijks gebruik. Wij stemmen materiaal, constructie en bevestiging af op het assortiment en de manier waarop er wordt aangevuld. Lees hoe wij de inrichting van supermarkten aanpakken, van een enkele vestiging tot een formule met meerdere winkels.

Veelgestelde vragen over een planogram

Een plattegrond laat zien waar de stellingen, paden en afdelingen in de winkel staan. Een planogram zoomt in op één schap of stelling en laat per legbord zien welk product waar ligt en hoeveel ruimte het krijgt. U heeft ze allebei nodig: de plattegrond bepaalt de route, het planogram de indeling van elk schap langs die route.

Uw schapplan vertalen naar de winkelvloer?

Stuur ons uw plattegrond en vertel ons wat u verkoopt, dan maken wij een stellingplan dat bij uw planogram past. De koffie staat klaar in Apeldoorn.

Gerelateerde artikelen

Uw formule werkt. Nu moet elke vestiging hetzelfde ogen, terwijl geen enkel pand gelijk is. De ene winkel is groter, de andere heeft een lastige entree, en ondertussen moeten leveringen,…
03 nov 2026
Een verbouwing moet uw winkel beter maken, niet wekenlang stilleggen. Toch is dat precies waar veel retailers tegenop zien: dichte deuren, gemiste omzet en partijen die langs elkaar heen werken.…
20 okt 2026